{"id":1263,"date":"2019-11-05T10:00:11","date_gmt":"2019-11-05T09:00:11","guid":{"rendered":"https:\/\/www.fabrica.us.edu.pl\/?p=1263"},"modified":"2021-11-10T10:41:13","modified_gmt":"2021-11-10T09:41:13","slug":"wprowadzenie","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.fabrica.us.edu.pl\/?p=1263","title":{"rendered":"Wprowadzenie"},"content":{"rendered":"
<\/p>\n

DOI<\/a>: 10.31261\/FLPI.2019.01.01<\/p>\n

Pobierz artyku\u0142<\/strong><\/a>
Pobierz ca\u0142y numer<\/strong><\/a><\/p>\n

\n<\/p>\n

Oddajemy w Pa\u0144stwa r\u0119ce pierwszy numer czasopisma \u201eFabrica Litterarum Polono-Italica\u201d, po\u015bwi\u0119cony w du\u017cej mierze pisarstwu Kazimiery Alberti \u2013 autorki inspiruj\u0105cej i zagadkowej, b\u0119d\u0105cej cz\u0119\u015bci\u0105 historii dw\u00f3ch literatur (polskiej i w\u0142oskiej), funkcjonuj\u0105cej w obu kr\u0119gach j\u0119zykowych i kulturowych, cho\u0107 odmiennie. To przypadek artystki przez d\u0142ugi czas szerzej nieznanej, zapomnianej, mimo niew\u0105tpliwych atut\u00f3w jej literackich tekst\u00f3w. Prezentujemy pierwsze tak wszechstronne opracowanie dzie\u0142a autorki \u2013 podobnie jak jej \u017cycie i tw\u00f3rczo\u015b\u0107 \u2013 dwuj\u0119zyczne.<\/p>\n

Obecno\u015b\u0107 Kazimiery Alberti w dyskursie krytycznym i naukowym, a tak\u017ce w odbiorze czytelniczym, mo\u017cna by okre\u015bli\u0107 trzema s\u0142owami: fragmenty, odpryski, braki. Autorka ta, cho\u0107 do\u015b\u0107 dobrze znana w Polsce mi\u0119dzywojennej, zosta\u0142a niemal zupe\u0142nie zapomniana i na d\u0142ugie lata zepchni\u0119ta do historycznoliterackiego archiwum. Funkcjonowa\u0142a d\u0142ugo na peryferiach pami\u0119ci czytelnik\u00f3w, krytyk\u00f3w i badaczy. By\u0107 mo\u017ce skomplikowane losy pisarki przyczyni\u0142y si\u0119 do spuszczenia owej zas\u0142ony milczenia, przerywanego nielicznymi wzmiankami prasowymi publikowanymi po drugiej wojnie \u015bwiatowej. Bez w\u0105tpienia r\u00f3wnie\u017c emigracja do W\u0142och nie poprawi\u0142a sytuacji Alberti na rodzimym rynku czytelniczym. Tak\u017ce jej do\u015b\u0107 du\u017ca \u2013 swego czasu \u2013 popularno\u015b\u0107 we W\u0142oszech przygas\u0142a nied\u0142ugo po \u015bmierci pisarki.<\/p>\n

Biografia Alberti, co z pewno\u015bci\u0105 Czytelnicy zauwa\u017c\u0105 w wielu prezentowanych tekstach, jest mozolnie odtwarzana ze szcz\u0105tkowych, nieraz sprzecznych informacji biograficznych, \u201eodprysk\u00f3w\u201d w\u0142a\u015bnie, z trudem odnajdowanych w archiwach polskich i w\u0142oskich. Owym sprzeczno\u015bciom i niejasno\u015bciom wiele miejsca w swoich badaniach po\u015bwi\u0119cili: profesor Janina Janas \u2013 badaj\u0105ca m.in. w\u0142oskie teksty pisarki oraz doktor Jacek Proszyk \u2013 historyk, kt\u00f3ry przywr\u00f3ci\u0142 pami\u0119\u0107 o artystce kojarzonej z Bia\u0142\u0105 Krakowsk\u0105. Warto te\u017c wspomnie\u0107 o profesorze Edmundzie Rosnerze, autorze pierwszego szkicu po\u015bwi\u0119conego Alberti, wielokrotnie przywo\u0142ywanym w tym numerze, oraz o doktor Halinie Magierze, kt\u00f3ra napisa\u0142a pierwsz\u0105 w Polsce rozpraw\u0119 doktorsk\u0105 po\u015bwi\u0119con\u0105 (polskoj\u0119zycznej) tw\u00f3rczo\u015bci Kazimiery Alberti. To ci badacze \u2013 ka\u017cdy z innej perspektywy \u2013 rozpocz\u0119li naukow\u0105 refleksj\u0119 nad dzie\u0142em i \u017cyciem zapomnianej autorki. Z fragment\u00f3w mi\u0119dzywojennej recepcji krytycznej, zachowanych do dzisiaj m.in. dzi\u0119ki wycinkom prasowym skwapliwie zbieranym przez sam\u0105 artystk\u0119 (a dost\u0119pnym w warszawskiej bibliotece IBL PAN), wy\u0142ania si\u0119 obraz Alberti jako m\u0142odej, utalentowanej, cho\u0107 niewolnej od pewnych brak\u00f3w warsztatowych, pisarki o du\u017cej wra\u017cliwo\u015bci na pi\u0119kno przyrody, a tak\u017ce g\u0142\u0119boko poruszonej przez nier\u00f3wno\u015bci spo\u0142eczne. Nie wpasowywa\u0142a si\u0119 jednak Alberti w wyobra\u017cenia czy stereotypy dotycz\u0105ce tzw. tw\u00f3rczo\u015bci kobiecej, nie ba\u0142a si\u0119 skandali, plotek czy zarzut\u00f3w o nieobyczajno\u015b\u0107 \u2013 zar\u00f3wno w \u017cyciu osobistym (\u0142\u0105czy\u0142a j\u0105 za\u017cy\u0142a przyja\u017a\u0144 m.in. z Witkacym, a z jej list\u00f3w do przyjaci\u00f3\u0142ki Marii Grabowieckiej wynika, \u017ce nie stroni\u0142a od m\u0119skiego towarzystwa), jak i zawodowym (m.in. przez opisy scen erotycznych skonfiskowano nak\u0142ad powie\u015bci Ci, kt\u00f3rzy przyjd\u0105<\/em> \u2013 1934).<\/p>\n

Widocznym brakiem naznaczona jest wsp\u00f3\u0142czesna recepcja dzie\u0142a Alberti i to ten brak przede wszystkim staramy si\u0119 uzupe\u0142ni\u0107. Jest to pierwszy krok do pe\u0142nego opracowania zar\u00f3wno biografii, jak i tw\u00f3rczo\u015bci Kazimiery Alberti. Aby przybli\u017cy\u0107 w\u0142oskoj\u0119zyczne teksty pisarki, zdecydowali\u015bmy si\u0119 tak\u017ce zaprezentowa\u0107 przek\u0142ady dw\u00f3ch fragment\u00f3w intryguj\u0105cego traweloga (Sekrety Apulii<\/em>), dzie\u0142a dotychczas niepublikowanego w Polsce (dzia\u0142: Przek\u0142ady<\/em>). W numerze znajd\u0105 si\u0119 tak\u017ce \u2013 dope\u0142niaj\u0105ce rozpoznania jednego z artyku\u0142\u00f3w \u2013 przedruki list\u00f3w i fotografii pisarki.<\/p>\n

Cz\u0119\u015b\u0107 druga niniejszej edycji pisma (Varia<\/em>) zawiera teksty po\u015bwi\u0119cone problematyce szeroko poj\u0119tego \u201epogranicza kultur\u201d. Interesowa\u0107 b\u0119dzie nas ogl\u0105d \u201estrefy przechodniej\u201d \u2013 wra\u017cliwy styk (najpierw) w\u0142osko-austriackiego s\u0105siedztwa Po\u0142udniowego Tyrolu (G\u00f3rnej Adygi). W drugim uj\u0119ciu \u2013 zaprezentowane zostanie (usytuowane na polsko-litewskim \u201epograniczu\u201d) residuum tatarskiej to\u017csamo\u015bci.<\/p>\n

Redaktor tematyczny tomu
Karolina Pospiszil<\/a><\/p>\n

s. 9-10<\/strong><\/p>\n

\n<\/div><\/div><\/div><\/div><\/div><\/section>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Oddajemy w Pa\u0144stwa r\u0119ce pierwszy numer czasopisma \u201eFabrica Litterarum Polono-Italica\u201d, po\u015bwi\u0119cony w du\u017cej mierze pisarstwu Kazimiery Alberti \u2013 autorki inspiruj\u0105cej i zagadkowej, b\u0119d\u0105cej cz\u0119\u015bci\u0105 historii dw\u00f3ch literatur (polskiej i w\u0142oskiej), funkcjonuj\u0105cej w obu kr\u0119gach j\u0119zykowych i kulturowych, cho\u0107 odmiennie. To przypadek artystki przez d\u0142ugi czas szerzej nieznanej, zapomnianej, mimo niew\u0105tpliwych atut\u00f3w jej literackich tekst\u00f3w. Prezentujemy pierwsze tak wszechstronne opracowanie dzie\u0142a autorki \u2013 podobnie jak jej \u017cycie i tw\u00f3rczo\u015b\u0107 \u2013 dwuj\u0119zyczne.<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"categories":[45,545,411,551],"tags":[],"class_list":["post-1263","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-alberti-nieznana","category-karolina-pospiszil","category-nr-1-1-2019-pl","category-wprowadzenie","clearfix"],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.fabrica.us.edu.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1263","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.fabrica.us.edu.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.fabrica.us.edu.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.fabrica.us.edu.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.fabrica.us.edu.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=1263"}],"version-history":[{"count":6,"href":"https:\/\/www.fabrica.us.edu.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1263\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":3220,"href":"https:\/\/www.fabrica.us.edu.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1263\/revisions\/3220"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.fabrica.us.edu.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=1263"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.fabrica.us.edu.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=1263"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.fabrica.us.edu.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=1263"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}