{"id":1442,"date":"2019-11-05T10:00:00","date_gmt":"2019-11-05T09:00:00","guid":{"rendered":"https:\/\/www.fabrica.us.edu.pl\/?p=1442"},"modified":"2020-03-29T16:19:13","modified_gmt":"2020-03-29T14:19:13","slug":"sekrety-apulii-fragment","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.fabrica.us.edu.pl\/?p=1442","title":{"rendered":"Sekrety Apulii (fragment)"},"content":{"rendered":"
<\/p>\n

Przek\u0142ad: Ewa Litwin<\/strong>
DOI<\/a>: 10.31261\/FLPI.2019.01.12
\u201eFabrica Litterarum Polono-Italica\u201d 2019, nr 1, s. 235-239<\/p>\n

Pobierz artyku\u0142<\/a><\/strong>
Pobierz ca\u0142y numer<\/strong><\/a><\/p>\n

Ryba na majolikowym p\u00f3\u0142misku<\/h3>\n

Cz\u0142owieku z P\u00f3\u0142nocy! Je\u015bli \u015bnisz o Po\u0142udniu, o b\u0142\u0119kitnym wybrze\u017cu, na kt\u00f3rym chcesz odpocz\u0105\u0107, mam nadziej\u0119, \u017ce oczom Twej wyobra\u017ani uka\u017ce si\u0119 miasteczko znajduj\u0105ce si\u0119 pod obcasem w\u0142oskiego buta \u2013 Gallipoli! Ju\u017c jego egzotyczna nazwa wskazuje, \u017ce jest to \u201epi\u0119kne miasto\u201d. \u201eKalli-polis\u201d ochrzcili je jego ojcowie, Grecy.<\/p>\n

Jest to w\u0105skie nadbrze\u017ce rozci\u0105gaj\u0105ce si\u0119 na d\u0142ugo\u015bci 3 kilometr\u00f3w, przypominaj\u0105ce swoist\u0105 przedpotopow\u0105 ryb\u0119, kt\u00f3ra, chc\u0105c odpocz\u0105\u0107, wynurzy\u0142a si\u0119 z morskich g\u0142\u0119bin i urzeczona kolorami ju\u017c do nich nie wr\u00f3ci\u0142a. Zesztywnia\u0142a i teraz, ca\u0142ym swoim cia\u0142em, ch\u0142onie zjawiskowe barwy morza. Jaki\u015b p\u00f3\u017aniejszy kataklizm odci\u0105\u0142 jej g\u0142ow\u0119 i potwornie j\u0105 rozp\u0142aszczy\u0142. W jej rozwartej paszczy powsta\u0142a pla\u017ca Czysto\u015bci. W\u0105ska struga wody przenikn\u0119\u0142a mi\u0119dzy g\u0142ow\u0119 a cia\u0142o. I oto mamy kszta\u0142t Gallipoli \u2013 bardziej poetycki ni\u017c topograficzny!<\/p>\n

Kiedy wiatr cichnie, morze, na kt\u00f3rym spoczywa olbrzymia ryba o odci\u0119tej g\u0142owie, jawi si\u0119 niczym p\u00f3\u0142misek z po\u0142yskuj\u0105cej majoliki spr\u00f3szony wszelkimi odcieniami b\u0142\u0119kitu, od najja\u015bniejszego po ten najmroczniejszy. Palce wiatru i s\u0142o\u0144ca pokry\u0142y go smugami zabarwionymi na mocny kobalt i delikatny chryzolit, radosny akwamaryn i porywisty \u201eb\u0142\u0119kit pruski\u201d. Wida\u0107 teraz jak ubog\u0105, w por\u00f3wnaniu z tym majolikowym p\u00f3\u0142miskiem, jest paleta ka\u017cdego malarza morskich pejza\u017cy!<\/p>\n

Je\u015bli wykaza\u0142e\u015b si\u0119 brakiem rozwagi i zostawi\u0142e\u015b w domu przyciemnione okulary, to w ramach kary z ka\u017cd\u0105 chwil\u0105 przymykaj oczy!<\/p>\n

\u0141\u00f3dki uk\u0142adaj\u0105 si\u0119 na tym p\u00f3\u0142misku niczym ciemne zdobienia, wzgardzaj\u0105c geometri\u0105 i wszelkimi kanonami linii, gdy\u017c wiedz\u0105, \u017ce tworz\u0105 sw\u00f3j indywidualny nowy styl, ka\u017cdego dnia odmienny.<\/p>\n

s. 235<\/strong><\/p>\n

Opuszczaj\u0105c nowe miasto, rozpo\u015bciera si\u0119 przed nami ogromna sceneria, przygotowana na przedstawienie przez poetyckiego dekoratora.<\/p>\n

Scena wznosi si\u0119 na rybiej g\u0142owie, bledn\u0105c ku g\u00f3rze. Oddziela nas od niej mur przeznaczony dla orkiestry.<\/p>\n

Zatrzymujemy si\u0119 oczarowani i, by godnie cieszy\u0107 si\u0119 tym zjawiskiem, wybieramy do\u015b\u0107 oryginaln\u0105 lo\u017c\u0119, fontann\u0119 Helle\u0144sk\u0105, a triumwirat trzech go\u015bcinnych w\u0142a\u015bcicielek \u2013 Dirke, Salmakis i Byblis \u2013 ostrzeg\u0142 biletera, by nas nie kasowa\u0142.<\/p>\n

Trzy antyczne heroiny przesz\u0142y tutaj swoj\u0105 mitologiczn\u0105 metamorfoz\u0119. Ale jeszcze wi\u0119ksz\u0105 metamorfoz\u0119 zarezerwowa\u0142a im nie mitologia, lecz sam czas, kt\u00f3ry tak bardzo je naznaczy\u0142. S\u0105 one \u017cywym dowodem ulotno\u015bci pi\u0119kna i m\u0142odo\u015bci. A kiedy kierujemy w ich stron\u0119 nasz aparat fotograficzny, jawi\u0105 si\u0119 smutne i zdziwione.<\/p>\n

Uznanie ich pi\u0119kna i pragnienie jego uwiecznienia pojawi\u0142y si\u0119 zbyt p\u00f3\u017ano. Kiedy by\u0142y wci\u0105\u017c m\u0142odymi i spr\u0119\u017cystymi p\u0142askorze\u017abami, aparat fotograficzny nie zosta\u0142 jeszcze wynaleziony. Szcz\u0119\u015bliwy los u\u015bmiecha si\u0119 do zabytk\u00f3w, jak i do niekt\u00f3rych ludzi, zbyt p\u00f3\u017ano. Dla Dirke, Salamakis i Byblis, tak samo jak dla wsp\u00f3\u0142czesnej Mim\u00ec z \u201eCyganerii\u201d, wci\u0105\u017c si\u0119 sp\u00f3\u017ania. Tak w\u0142a\u015bnie twierdzi poezja sentymentalna, ale archeologia jest odmiennego zdania. Pomy\u015blno\u015b\u0107 zabytk\u00f3w szacuje inn\u0105 miar\u0105. Dirke, Salamakis i Byblis nale\u017c\u0105 do wielkiej rodziny fontann, za czas\u00f3w swojej m\u0142odo\u015bci by\u0142y tylko jedn\u0105 z wielu, czym\u015b pospolitym. A dzi\u015b, kiedy dynastia wygas\u0142a, sta\u0142y si\u0119 s\u0142awne i przypad\u0142y im honory reprezentowania rodu. Prze\u017cy\u0142y m\u0142odo\u015b\u0107 zwyczajn\u0105, pospolit\u0105, dopiero staro\u015b\u0107 przynios\u0142a im godno\u015b\u0107, podziw i szacunek.<\/p>\n

To s\u0105 w\u0142a\u015bnie dwie \u015bcie\u017cki, na kt\u00f3re rozchodz\u0105 si\u0119 poezja sentymentalna i zdroworozs\u0105dkowe kryterium archeologiczne. Poezja wychwala m\u0142odo\u015b\u0107 jako najwy\u017cszy dar bog\u00f3w, kt\u00f3ry w \u017cyciu otrzymuje si\u0119 tylko raz. (W ca\u0142ej historii ludzko\u015bci jedynie Hezjod by\u0142 godny, by dost\u0105pi\u0107 jej dwukrotnie). Poezja szanuje m\u0142odo\u015b\u0107, r\u00f3wnie\u017c Fuasta, kt\u00f3ry odda\u0142 za ni\u0105 w\u0142asn\u0105 dusz\u0119. Archeologia poszukuje staro\u015bci, czasami do tego stopnia, \u017ce jest w stanie wyst\u0105pi\u0107 przeciwko prawu, fa\u0142szuj\u0105c akty urodzenia i chrztu oraz rodzinne dokumenty. Przypisanie kamiennej heroinie kilka setek lat jest dla archeologii dowcipem. Gdyby wszystkie te kobiety, z kamienia czy marmuru, mia\u0142y si\u0142\u0119 do walki o w\u0142asne prawa i akty urodzenia, to doprowadzi\u0142oby to do tak powa\u017cnego procesu, jakiego nasza cywilizacja jeszcze nigdy wcze\u015bniej nie do\u015bwiadczy\u0142a. Os\u0105dzono by najgenialniejsz\u0105 fa\u0142szerk\u0119 wszech czas\u00f3w \u2013 archeologi\u0119!<\/p>\n

\u201eRolleiflex\u201d zaprosi\u0142 do swojej ciemni trzy staruszki; nie wiadomo co z nimi zrobi. Przywr\u00f3ci ich pi\u0119kno m\u0142odo\u015bci niczym poeta, czy odda ho\u0142d ich staro\u015bci niczym archeolog? Ka\u017cdy aparat fotograficzny, nawet ten najmniejszy, posiada swoj\u0105 kapry\u015bn\u0105 dusz\u0119 i bardzo cz\u0119sto nie mamy poj\u0119cia, jak ta dusza si\u0119 zachowa.<\/p>\n

Do naszej lo\u017cy dociera muzyka \u0142agodna i rytmiczna. W miejscu przeznaczonym dla orkiestry wiatr chwyci\u0142 za pa\u0142eczk\u0119, a my s\u0142uchamy, jak genialnym jest dyrygentem. Musi by\u0107 niezwykle trudnym zadaniem prowadzenie tak kapry\u015bnych muzyk\u00f3w, jakimi s\u0105 fale morskie. Nieprzerwanie zmienne. Dzi\u015b b\u0119dziesz s\u0142ucha\u0142 najstarszych skrzypiec \u015bwiata: harfy eolskiej i kitary.<\/p>\n

s. 236-237<\/strong><\/p>\n<\/p>\n

\n<\/div><\/div><\/div><\/div><\/div><\/section>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Cz\u0142owieku z P\u00f3\u0142nocy! Je\u015bli \u015bnisz o Po\u0142udniu, o b\u0142\u0119kitnym wybrze\u017cu, na kt\u00f3rym chcesz odpocz\u0105\u0107, mam nadziej\u0119, \u017ce oczom Twej wyobra\u017ani uka\u017ce si\u0119 miasteczko znajduj\u0105ce si\u0119 pod obcasem w\u0142oskiego buta \u2013 Gallipoli! Ju\u017c jego egzotyczna nazwa wskazuje, \u017ce jest to \u201epi\u0119kne miasto\u201d. \u201eKalli-polis\u201d ochrzcili je jego ojcowie, Grecy.<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"categories":[45,677,411,542],"tags":[683],"class_list":["post-1442","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-alberti-nieznana","category-ewa-litwin","category-nr-1-1-2019-pl","category-przeklady","tag-sekrety-apulii","clearfix"],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.fabrica.us.edu.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1442","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.fabrica.us.edu.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.fabrica.us.edu.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.fabrica.us.edu.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.fabrica.us.edu.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=1442"}],"version-history":[{"count":4,"href":"https:\/\/www.fabrica.us.edu.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1442\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1568,"href":"https:\/\/www.fabrica.us.edu.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1442\/revisions\/1568"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.fabrica.us.edu.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=1442"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.fabrica.us.edu.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=1442"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.fabrica.us.edu.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=1442"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}