{"id":2113,"date":"2020-08-01T12:30:19","date_gmt":"2020-08-01T10:30:19","guid":{"rendered":"https:\/\/www.fabrica.us.edu.pl\/?p=2113"},"modified":"2021-11-09T20:43:55","modified_gmt":"2021-11-09T19:43:55","slug":"wizerunek-krolowej-bony-w-polskiej-literaturze-dramatycznej","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.fabrica.us.edu.pl\/?p=2113","title":{"rendered":"Wizerunek kr\u00f3lowej Bony w polskiej literaturze dramatycznej"},"content":{"rendered":"
<\/p>\n

Monika Werner<\/a><\/h2>\n

(W\u0142oski Instytut Kultury w Warszawie)
E-mail: m.werner.pasniczek[at]gmail.com
ORCID<\/a>: 0000-0001-6009-9856
DOI<\/a>: 10.31261\/FLPI.2020.02.04
\u201eFabrica Litterarum Polono-Italica\u201d 2020, nr 1, s. 53-64<\/p>\n

Pobierz artyku\u0142<\/a><\/strong>
Pobierz ca\u0142y numer<\/a><\/strong>
Artyku\u0142 dost\u0119pny jest w j\u0119zyku w\u0142oskim<\/a><\/strong><\/p>\n

Abstrakt<\/strong><\/p>\n

W artykule om\u00f3wiono literacki wizerunek kr\u00f3lowej Bony w polskich dramatach dziewi\u0119tnasto- i dwudziestowiecznych oraz podj\u0119to pr\u00f3b\u0119 zrozumienia jego genezy. Akcja wi\u0119kszo\u015bci omawianych utwor\u00f3w, napisanych w dziewi\u0119tnastym i na pocz\u0105tku dwudziestego wieku, zainspirowana jest burzliwymi losami ma\u0142\u017ce\u0144stwa Zygmunta Augusta z Barbar\u0105 Radziwi\u0142\u0142\u00f3wn\u0105, a posta\u0107 Bony, odmalowana w ciemnych barwach, przeciwstawiona jest nadmiernie wyidealizowanej postaci Barbary. Kr\u00f3low\u0105 z rodu Sforz\u00f3w ukazano jako kobiet\u0119 za\u015blepion\u0105 nienawi\u015bci\u0105 i \u017c\u0105dn\u0105 w\u0142adzy, sprytn\u0105 i pozbawion\u0105 skrupu\u0142\u00f3w intrygantk\u0119, bezlitosn\u0105 trucicielk\u0119 a tak\u017ce cudzoziemk\u0119, kt\u00f3ra dzia\u0142a na szkod\u0119 Polak\u00f3w i wprowadza w \u017cycie kontrowersyjne nauki swojego rodaka Machiavellego. Ten negatywny wizerunek, niezgodny z rzeczywisto\u015bci\u0105 historyczn\u0105, z biegiem lat coraz bardziej traci na wyrazisto\u015bci, by zmieni\u0107 si\u0119 radykalnie w utworach powsta\u0142ych po drugiej wojnie \u015bwiatowej za spraw\u0105 bardziej krytycznego ukazania Barbary. Ze z\u0142ej i wrogiej Polsce monarchini Bona staje si\u0119 m\u0105dr\u0105 w\u0142adczyni\u0105 i dalekowzrocznym politykiem broni\u0105cym interes\u00f3w przybranej ojczyzny. W dalszym ci\u0105gu artyku\u0142u oddzielnie om\u00f3wiono skrajnie r\u00f3\u017cny spos\u00f3b przedstawienia kr\u00f3lowej Bony w dw\u00f3ch dramatach rozgrywaj\u0105cych si\u0119 w Bari i niezainspirowanych ma\u0142\u017ce\u0144stwem Zygmunta Augusta. Dodatkowo ukazano dzieje sceniczne jednego z tych utwor\u00f3w.<\/p>\n

\n<\/div><\/div><\/div><\/div><\/div><\/section>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

W artykule om\u00f3wiono literacki wizerunek kr\u00f3lowej Bony w polskich dramatach dziewi\u0119tnasto- i dwudziestowiecznych oraz podj\u0119to pr\u00f3b\u0119 zrozumienia jego genezy. Akcja wi\u0119kszo\u015bci omawianych utwor\u00f3w, napisanych w dziewi\u0119tnastym i na pocz\u0105tku dwudziestego wieku, zainspirowana jest burzliwymi losami ma\u0142\u017ce\u0144stwa Zygmunta Augusta z Barbar\u0105 Radziwi\u0142\u0142\u00f3wn\u0105, a posta\u0107 Bony, odmalowana w ciemnych barwach, przeciwstawiona jest nadmiernie wyidealizowanej postaci Barbary. Kr\u00f3low\u0105 z rodu Sforz\u00f3w ukazano jako kobiet\u0119 za\u015blepion\u0105 nienawi\u015bci\u0105 i \u017c\u0105dn\u0105 w\u0142adzy, sprytn\u0105 i pozbawion\u0105 skrupu\u0142\u00f3w intrygantk\u0119, bezlitosn\u0105 trucicielk\u0119 a tak\u017ce cudzoziemk\u0119, kt\u00f3ra dzia\u0142a na szkod\u0119 Polak\u00f3w i wprowadza w \u017cycie kontrowersyjne nauki swojego rodaka Machiavellego. Ten negatywny wizerunek, niezgodny z rzeczywisto\u015bci\u0105 historyczn\u0105, z biegiem lat coraz bardziej traci na wyrazisto\u015bci, by zmieni\u0107 si\u0119 radykalnie w utworach powsta\u0142ych po drugiej wojnie \u015bwiatowej za spraw\u0105 bardziej krytycznego ukazania Barbary. Ze z\u0142ej i wrogiej Polsce monarchini Bona staje si\u0119 m\u0105dr\u0105 w\u0142adczyni\u0105 i dalekowzrocznym politykiem broni\u0105cym interes\u00f3w przybranej ojczyzny. W dalszym ci\u0105gu artyku\u0142u oddzielnie om\u00f3wiono skrajnie r\u00f3\u017cny spos\u00f3b przedstawienia kr\u00f3lowej Bony w dw\u00f3ch dramatach rozgrywaj\u0105cych si\u0119 w Bari i niezainspirowanych ma\u0142\u017ce\u0144stwem Zygmunta Augusta. Dodatkowo ukazano dzieje sceniczne jednego z tych utwor\u00f3w.<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"categories":[526,901,984,899],"tags":[1211,1326,1207,1338,1344,1350,1356,1332,1217],"class_list":["post-2113","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-artykuly-i-rozprawy","category-dziedzictwo-bony-sforzy","category-monika-werner","category-nr-1-2-2020-pl","tag-barbara-radziwillowna","tag-bari","tag-bona-sforza-pl","tag-dramat-polski-xix-wieku","tag-dramat-polski-xx-wieku","tag-teatr-lwowski-xix-wieku","tag-teatr-poznanski-xix-wieku","tag-wizerunek-literacki","tag-zygmunt-august","clearfix"],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.fabrica.us.edu.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/2113","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.fabrica.us.edu.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.fabrica.us.edu.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.fabrica.us.edu.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.fabrica.us.edu.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=2113"}],"version-history":[{"count":6,"href":"https:\/\/www.fabrica.us.edu.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/2113\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":3163,"href":"https:\/\/www.fabrica.us.edu.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/2113\/revisions\/3163"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.fabrica.us.edu.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=2113"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.fabrica.us.edu.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=2113"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.fabrica.us.edu.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=2113"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}