{"id":2383,"date":"2020-08-01T09:00:15","date_gmt":"2020-08-01T07:00:15","guid":{"rendered":"https:\/\/www.fabrica.us.edu.pl\/?p=2383"},"modified":"2020-08-01T09:51:16","modified_gmt":"2020-08-01T07:51:16","slug":"projekt-naukowo-edukacyjny-bona-sforza-daragona-1494-1567-legenda-i-rzeczywistosc-sprawozdanie","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.fabrica.us.edu.pl\/?p=2383","title":{"rendered":"Projekt naukowo-edukacyjny: Bona Sforza d\u2019Aragona (1494-1567). Legenda i rzeczywisto\u015b\u0107.  (Sprawozdanie)"},"content":{"rendered":"<section class=\"kc-elm kc-css-600581 kc_row\"><div class=\"kc-row-container  kc-container\"><div class=\"kc-wrap-columns\"><div class=\"kc-elm kc-css-677960 kc_column kc_col-sm-12\"><div class=\"kc-col-container\"><div class=\"kc-elm kc-css-371554 kc_text_block\"><\/p>\n<h1><strong>Pawe\u0142 Tyszka<\/strong><\/h1>\n<p><a href=\"http:\/\/doi.org\/10.31261\/FLPI.2020.02.18\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">DOI<\/a>: 10.31261\/FLPI.2020.02.18<br \/>\n\u201eFabrica Litterarum Polono-Italica\u201d 2020, nr 1, s. 221-222<\/p>\n<p style=\"text-align: center;\"><strong><a href=\"https:\/\/www.journals.us.edu.pl\/index.php\/flit\/article\/view\/9609\/7439\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">Pobierz artyku\u0142<\/a><br \/>\n<\/strong><strong><a href=\"https:\/\/www.journals.us.edu.pl\/index.php\/flit\/issue\/view\/900\/PDF%20ca%C5%82y%20numer%20%7C%20full%20issue\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">Pobierz ca\u0142y numer<\/a><\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">18 kwietnia 1518 roku w krakowskiej katedrze odby\u0142y si\u0119 za\u015blubiny kr\u00f3la polskiego i wielkiego ksi\u0119cia litewskiego Zygmunta I Starego z ksi\u0119\u017cniczk\u0105 mediola\u0144sk\u0105 Bon\u0105 Sforz\u0105, po kt\u00f3rych nast\u0105pi\u0142a koronacja kr\u00f3lewskiej ma\u0142\u017conki. Akt ten zapocz\u0105tkowa\u0142 trwaj\u0105ce 30 lat ma\u0142\u017ce\u0144stwo pary kr\u00f3lewskiej, a obu pa\u0144stwom da\u0142 jedn\u0105 z najwybitniejszych w\u0142adczy\u0144, kt\u00f3rej dzia\u0142alno\u015b\u0107 na r\u00f3\u017cnych p\u0142aszczyznach \u2013 polityki, kultury, gospodarki, na trwa\u0142e zapisa\u0142a si\u0119 w historii Polski i Litwy. R\u00f3wnocze\u015bnie wok\u00f3\u0142 jej \u017cycia i dzia\u0142alno\u015bci naros\u0142o wiele kontrowersji. Z jednej strony kr\u00f3lowa oskar\u017cana by\u0142a przez przeciwnik\u00f3w politycznych o nadmierne zaanga\u017cowanie polityczne, a nawet o trucicielstwo. Z drugiej strony zawdzi\u0119czamy jej otwarcie na wzorce w\u0142oskiego renesansu w sztuce, literaturze, a nawet modzie. Czarna legenda, kt\u00f3ra pojawi\u0142a si\u0119 ju\u017c za jej \u017cycia, przetrwa\u0142a do naszych czas\u00f3w i to mimo licznych bada\u0144 historyk\u00f3w oraz historyk\u00f3w sztuki, kt\u00f3rzy staraj\u0105 si\u0119 przedstawi\u0107 wywa\u017cony i oparty na \u017ar\u00f3d\u0142ach obraz w\u0142adczyni i jej dzia\u0142alno\u015bci.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Pragn\u0105c uczci\u0107 przypadaj\u0105c\u0105 w 2018 roku 500. rocznic\u0119 \u015blubu Zygmunta I Starego oraz Bony Sforzy dyrekcja Zamku Kr\u00f3lewskiego w Warszawie \u2013 Muzeum, we wsp\u00f3\u0142pracy z Muzeum Narodowym \u2013 Pa\u0142acem Wielkich Ksi\u0105\u017c\u0105t Litewskich w Wilnie (a zatem dwie instytucje, posadowione w rezydencjach, z kt\u00f3rymi blisko zwi\u0105zana by\u0142a kr\u00f3lowa), postanowi\u0142a zainicjowa\u0107 projekt naukowo-edukacyjny pt. <em>Bona Sforza d\u2019Aragona (1494\u20131557). Legenda i rzeczywisto\u015b\u0107<\/em>. Pomys\u0142odawcami i osobami odpowiedzialnymi za realizacj\u0119 przedsi\u0119wzi\u0119cia byli: dr Anna Kalinowska oraz Pawe\u0142 Tyszka.<\/p>\n<p style=\"text-align: right;\"><strong>s. 221<\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Projekt stanowi\u0142 efekt, a tak\u017ce podsumowanie kilkuletniej i niezwykle owocnej wsp\u00f3\u0142pracy mi\u0119dzy pracownikami Zamku Kr\u00f3lewskiego w Warszawie \u2013 Muzeum, a Muzeum Narodowym \u2013 Pa\u0142acem Wielkich Ksi\u0105\u017c\u0105t Litewskich w Wilnie, realizowanej z sukcesami na wielu p\u0142aszczyznach. Wyj\u0105tkowo\u015b\u0107 projektu polega\u0142a na jego interdyscyplinarno\u015bci. Mia\u0142 on by\u0107 skierowany do r\u00f3\u017cnych grup odbiorc\u00f3w: pracownik\u00f3w naukowych i student\u00f3w o\u015brodk\u00f3w akademickich, muzealnik\u00f3w i edukator\u00f3w muzealnych, nauczycieli i uczni\u00f3w szk\u00f3\u0142 ponadpodstawowych, przewodnik\u00f3w miejskich, wreszcie szerokiej publiczno\u015bci zamkowej. St\u0105d te\u017c ju\u017c w za\u0142o\u017ceniu przygotowywany by\u0142 on przez pracownik\u00f3w O\u015brodka Bada\u0144 Historycznych i Dzia\u0142u O\u015bwiatowego Zamku Kr\u00f3lewskiego, we wsp\u00f3\u0142pracy z pracownikami Muzeum Narodowego \u2013Pa\u0142acu Wielkich Ksi\u0105\u017c\u0105t Litewskich w Wilnie, by uwzgl\u0119dni\u0107 potrzeby i oczekiwania przedstawicieli powy\u017cszych grup odbiorc\u00f3w. W ramach przedsi\u0119wzi\u0119cia zosta\u0142y zrealizowane: warsztaty dla muzealnik\u00f3w z polskich i litewskich instytucji kultury (w dniach 18\u201319 kwietnia 2018); sesja naukowa (w dniach 20\u201321 kwietnia 2018), dzie\u0144 atrakcji dla publiczno\u015bci (22 kwietnia 2018).<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Najwa\u017cniejszym punktem projektu by\u0142a sesja naukowa. Stanowi\u0142a ona pr\u00f3b\u0119 zaprezentowania wynik\u00f3w najnowszych bada\u0144 nad postaci\u0105 kr\u00f3lowej Bony i ukazania roli, jak\u0105 odegra\u0142a na polu polityki, kultury i obyczaj\u00f3w. Do udzia\u0142u w sesji zaproszono przedstawicieli wiod\u0105cych polskich i litewskich instytucji naukowych (Instytut Historii Litwy, Uniwersytet Jagiello\u0144ski, Katolicki Uniwersytet Lubelski Jana Paw\u0142a II, Uniwersytet \u015al\u0105ski, Uniwersytet Warszawski, Uniwersytet Wile\u0144ski, Uniwersytet w Bia\u0142ymstoku) oraz muze\u00f3w (obok organizator\u00f3w tak\u017ce \u2013 Zamek Kr\u00f3lewski na Wawelu). Najznamienitsi badacze z Polski i Litwy przedstawili m.in. kwestie zwi\u0105zane z funkcjonowaniem dworu kr\u00f3lowej, jej wp\u0142ywem na \u017cycie polityczne, gospodarcze i kulturalne oraz polityk\u0119 zagraniczn\u0105 monarchii Jagiellon\u00f3w. Wa\u017cnym aspektem by\u0142o r\u00f3wnie\u017c odtworzenie relacji mi\u0119dzy przedstawicielami dynastii a elitami politycznymi, duchownymi oraz naukowymi kraj\u00f3w, a tak\u017ce relacji polityczno-kulturowych mi\u0119dzy Kr\u00f3lestwem Polskim i Wielkim Ksi\u0119stwem Litewskim, a pa\u0144stwami o\u015bciennymi. Celem sesji nie by\u0142o tylko podsumowanie stanu dotychczasowych bada\u0144, ale r\u00f3wnie\u017c wyznaczenie nowych kierunk\u00f3w i obszar\u00f3w naukowej eksploracji. Sprzyja\u0142o temu tak\u017ce podj\u0119cie szczeg\u00f3\u0142owych kwestii badawczych, rozwijanych w toku kolejnych dni konferencyjnych. Wymie\u0144my kilka, dla przyk\u0142adu: zwi\u0105zki Bony z Krakowem i Wilnem, \u201ewschodni\u201d i \u201epo\u0142udniowy\u201d (obejmuj\u0105cy W\u0119gry) segment polityki zagranicznej Jagiellon\u00f3w, Bona a kultura prawna Wielkiego Ksi\u0119stwa Litewskiego, utensylia i rzeczy prywatne kr\u00f3lowej, dworska moda&#8230;<\/p>\n<p style=\"text-align: right;\"><strong>s. 222<\/strong><\/p>\n<p>\n<\/div><\/div><\/div><\/div><\/div><\/section>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"categories":[901,958,899,1045],"tags":[],"class_list":["post-2383","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-dziedzictwo-bony-sforzy","category-kronika","category-nr-1-2-2020-pl","category-pawel-tyszka","clearfix"],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.fabrica.us.edu.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/2383","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.fabrica.us.edu.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.fabrica.us.edu.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.fabrica.us.edu.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.fabrica.us.edu.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=2383"}],"version-history":[{"count":32,"href":"https:\/\/www.fabrica.us.edu.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/2383\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":2506,"href":"https:\/\/www.fabrica.us.edu.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/2383\/revisions\/2506"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.fabrica.us.edu.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=2383"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.fabrica.us.edu.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=2383"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.fabrica.us.edu.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=2383"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}