{"id":3816,"date":"2023-06-26T19:37:47","date_gmt":"2023-06-26T17:37:47","guid":{"rendered":"https:\/\/www.fabrica.us.edu.pl\/?p=3816"},"modified":"2023-06-26T19:52:31","modified_gmt":"2023-06-26T17:52:31","slug":"abstrakty-nr-1-5-2023","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.fabrica.us.edu.pl\/?p=3816","title":{"rendered":"Abstrakty, nr 1 (5) 2023"},"content":{"rendered":"
<\/p>\n

Luca Clerici<\/h2>\n

\"\"<\/em><\/strong> Orio Vergani \u2013 nie tylko reporter<\/strong><\/em><\/p>\n

W lipcu 2022 roku siostrze\u0144cy Orio Verganiego przekazali zbi\u00f3r wa\u017cnych dokument\u00f3w Verganiego i jego syn\u00f3w Guido oraz Leonardo \u2013 centrum APICE (Archivi della Parola, dell\u2019Immagine e della Comunicazione Editoriale), wa\u017cnej instytucji nale\u017c\u0105cej do Uniwersytetu w Mediolanie. Darowizna ta stanowi doskona\u0142\u0105 okazj\u0119 do zbadania zainteresowa\u0144 Verganiego w r\u00f3\u017cnych dziedzinach: reporta\u017cu, fotoreporta\u017cu, literaturze i krytyce artystycznej, malarstwie, kinie, sztuce radiowej, reklamie, enologii i gastronomii. Ka\u017cdy mo\u017ce znale\u017a\u0107 fascynuj\u0105cy i pe\u0142ny portret Verganiego, wy\u0142aniaj\u0105cy si\u0119 z jego niepublikowanych dot\u0105d pism.<\/p>\n

Gloria Politi<\/h2>\n

\"\" Reporta\u017c Tiziano Terzaniego \u201eDobranoc, panie Lenin!\" i epifanie miejsc<\/em><\/strong><\/p>\n

Artyku\u0142 stanowi analiz\u0119 ksi\u0105\u017cki Dobranoc, panie Lenin! jako wyraz gatunku reporta\u017cu w bardzo szczeg\u00f3lnym znaczeniu, nadanym mu przez Tiziano Terzaniego. Zastosowana metodologia nawi\u0105zuje do teorii krytyki literackiej, hermeneutyki tekstu i narratologii. Interpretacja pokazuje r\u00f3wnie\u017c, w jaki spos\u00f3b przedstawienie biegu wydarze\u0144, ods\u0142ania wewn\u0105trztekstowe spojrzenie, kt\u00f3re wed\u0142ug Paw\u0142a Florenskiego przybiera niemal
figuratywny charakter, na r\u00f3wni z wra\u017ceniami p\u0142yn\u0105cymi z poezji. S\u0142owa Terzaniego eksponuj\u0105 zatem ca\u0142y sw\u00f3j sugestywny potencja\u0142 jako narracyjne przeniesienie tzw. renderowania przestrzeni w sztukach wizualnych.<\/p>\n

Wojciech Soli\u0144ski<\/h2>\n

\"\" Umberto Eco – professione reporter?<\/em><\/strong><\/p>\n

Autor tekstu analizuje, wydane w 2008 roku, polskie przek\u0142ady dw\u00f3ch reporta\u017cy Umberta Eco, napisanych i opublikowanych w 1968 po jego pobycie w Pradze, podczas interwencji wojsk paktu warszawskiego, i w Warszawie, po wydarzeniach marcowych. Lekturze tych reporta\u017cy towarzyszy refleksja nad sztuk\u0105 reporta\u017cu, teori\u0105 komunikacji masowej itp., obecna w licznych dzie\u0142ach uczonych Eco, ale te\u017c w powie\u015bciach takich jak Imi\u0119 r\u00f3\u017cy (Il nome della rosa) czy Temat na pierwsz\u0105 stron\u0119 (Numero zero). Uwagi na temat sztuki reporta\u017cu bez trudu znale\u017a\u0107 mo\u017cna r\u00f3wnie\u017c w tekstach publicystycznych, w tym tak\u017ce okoliczno\u015bciowych (np. we Wst\u0119pie do w\u0142oskiej i polskiej edycji Opisania \u015bwiata Marco Polo). W tym kontek\u015bcie, te dzi\u015b czytane reporta\u017ce, ujawniaj\u0105 wszystkie zalety i wady tego typu aktywno\u015bci pi\u015bmienniczej, nie b\u0119d\u0105ce tylko rezultatami dystansu czasowego i przestrzennego.<\/p>\n

Sylwia Szarejko<\/h2>\n

\"\" Lampedusa jako \u201eBrama do Europy\u201d \u2013 kszta\u0142towanie wizerunku wyspy we w\u0142oskim reporta\u017cu przez pryzmat zjawiska imigracji afryka\u0144skiej<\/em><\/strong><\/p>\n

This article is an attempt to familiarize the readers with Italian reportages that deal with the subject of African migrations to the Apennine Peninsula. In recent years, this phenomenon has been described and analyzed by many writers and journalists; however, this article places special emphasis on the representation of the island of Lampedusa, which belongs to the archipelago of the Italian Pelagie Islands and has in the last 30 years become not only the proverbial \u201cGateway to Europe\u201d, but also a place that testifies to the issue of illegal migrations. When analyzing the reportages about Lampedusa, the most interesting aspect (from the Polish perspective, at least) seems to be the Italian angle on the \u201cproblem of the island.\u201d<\/p>\n

Katarzyna Frukacz<\/h2>\n

\"\" Gdy reporter szuka. O hybrydyzmie ksi\u0105\u017cki \u201eCie\u0144 w cie\u0144. Za cieniem Zuzanny Ginczanki\" Jaros\u0142awa Miko\u0142ajewskiego<\/em><\/strong><\/p>\n

W artykule om\u00f3wiono dokumentarny utw\u00f3r Jaros\u0142awa Miko\u0142ajewskiego, zainspirowany postaci\u0105 polsko-\u017cydowskiej poetki Zuzanny Ginczanki. Analiza ma na celu rozpoznanie dw\u00f3ch wymiar\u00f3w procesu poszukiwa\u0144, b\u0119d\u0105cych g\u0142\u00f3wnym tematem opowie\u015bci. Pierwszy aspekt tworz\u0105 poszukiwania fakt\u00f3w i domys\u0142\u00f3w na temat Ginczanki, ze szczeg\u00f3lnym naciskiem po\u0142o\u017conym na paralele zachodz\u0105dze pomi\u0119dzy ni\u0105 a wybranymi motywami z kultury w\u0142oskiej. Drugi wymiar oznacza spos\u00f3b, w jaki Miko\u0142ajewski dekonstruuje form\u0119 literackiego reporta\u017cu i hybrydyzuje ksi\u0105\u017ck\u0119, mieszaj\u0105c w niej zr\u00f3\u017cnicowane gatunki.<\/p>\n

Ewa S\u0142awek<\/strong><\/h2>\n

\"\" Style wsp\u00f3\u0142czesnego reporta\u017cu wojennego: Wojciech Tochman i Wojciech Jagielski<\/em><\/strong><\/p>\n

The article formulates a thesis that two eminent Polish writers covering war situations represent two different literary styles (idiostyles): Tochman’s can be subsumed under the term \u201eminimalist-rhetorical\", whereas Jagielski’s could be described as \u201emetaphorical\". To prove this thesis, the article makes use of linguistic analytical tools to interpret such works as Tochman’s \u201eLike eating stone. Surviving the Past in Bosnia\", \u201eThe Crowing of Cocks and the Weeping of Dogs\" and Jagielski’s \u201ePraying for Rain\", \u201eTowers of Stone.<\/p>\n

The Battle of Wills in Chechnya\". Tochman’s minimalism results from a creative treatment of syntax, the use of most basic syntactic constructions and verbless sentences as well as straight-forward announcement of facts. On the other hand, Jagielski’s effort focuses on semantics, hence the abundance of metaphors, comparisons, and epithets.<\/p>\n

Igor Borkowski<\/h2>\n

\"\"<\/em> Specyfika relacji reporterskiej po 24 lutego 2022 roku na przyk\u0142adzie „Tygodnika Powszechnego\"
<\/strong><\/p>\n

Tekst jest analiz\u0105 technik i narz\u0119dzi relacjonowania konfliktu wojennego po agresji Rosji na Ukrain\u0119 (24 lutego 2022 r.) na przyk\u0142adzie materia\u0142\u00f3w reporterskich publikowanych w „Tygodniku Powszechnym\". Badania wskazuj\u0105 na linie tematyczne, geopolityczn\u0105 koncentracj\u0119 na wybranych przestrzeniach Ukrainy, tak\u017ce na trafny dob\u00f3r przyk\u0142ad\u00f3w biograficznych \u0142atwych do deszyfracji i uto\u017csamienia przez czytelnika tygodnika spo\u0142eczno-politycznego.<\/p>\n

Izabella Adamczewska-Baranowska<\/h2>\n

\"\" Utopia (w) reporta\u017cu. \u201eSprawozdanie z marzenia\u201d w kontek\u015bcie teorii tr\u00f3jk\u0105ta reporta\u017cowego
<\/em><\/strong><\/p>\n

Artyku\u0142 jest pr\u00f3b\u0105 zastosowania teorii tr\u00f3jk\u0105ta autobiograficznego Ma\u0142gorzaty Czermi\u0144skiej do analizy tekst\u00f3w reporterskich, w kt\u00f3rych wizerunek \u015bwiata jest wypadkow\u0105 wierno\u015bci faktowi, do\u015bwiadczenia autora i literackiej reprezentacji. W zale\u017cno\u015bci od dominanty mo\u017cna wyr\u00f3\u017cni\u0107 reporta\u017ce b\u0119d\u0105ce przede wszystkim \u015bwiadectwem, g\u0142\u00f3wnie wyznaniem lub pierwszoplanowo wyzwaniem. Autorka przedstawia koncepcj\u0119 na przyk\u0142adzie wybranych wsp\u00f3\u0142czesnych reporta\u017cy o utopii (Eksperyment Utopia Dylana Evansa, \u015awiaty wzniesiemy nowe Urszuli Jab\u0142o\u0144skiej, Auroville. Miasto z marze\u0144 Katarzyny Boni i Nied\u017awiedzi\u0105 przys\u0142ug\u0119 Matthew Hongoltza-Hetlinga). Temat wsp\u00f3lnot intencjonalnych uwypukla wag\u0119 przyj\u0119tego punktu widzenia i intersubiektywizacji, a zarazem zapewnia po\u017c\u0105dan\u0105 nadwy\u017ck\u0119 reportersk\u0105, u\u0142atwiaj\u0105c literack\u0105 uniwersalizacj\u0119.<\/p>\n

Katarzyna Ostrowska<\/h2>\n

\"\" J\u0119zykowo-stylistyczne rozwa\u017cania o typologii wsp\u00f3\u0142czesnego polskiego reporta\u017cu ksi\u0105\u017ckowego (na podstawie wybranych tekst\u00f3w)<\/em><\/strong><\/p>\n

Celem artyku\u0142u jest przedstawienie typologii wsp\u00f3\u0142czesnego polskiego reporta\u017cu ksi\u0105\u017ckowego w oparciu o j\u0119zykowo-stylistyczne kryterium na przyk\u0142adzie trzech tekst\u00f3w wyr\u00f3\u017cnionych Nagrod\u0105 im. Beaty Pawlak, tj. Zab\u00f3jca z miasta moreli. Reporta\u017ce z Turcji Witolda Szab\u0142owskiego (2010), Krasnojarsk zero Bartosza Jastrz\u0119bskiego i J\u0119drzeja Morawieckiego (2012), Ziarno i krew. Podr\u00f3\u017c \u015bladami bliskowschodnich chrze\u015bcijan Dariusza Rosiaka (2015). Autorka odnosi si\u0119 do dotychczasowych klasyfikacji reporta\u017cu przedstawionych przez Jacka Maziarskiego (1966), Jadwig\u0119 Litwin (1989) oraz Kazimierza Wolnego-Zmorzy\u0144skiego (1991), a nast\u0119pnie dokonuje w\u0142asnej pr\u00f3by podzia\u0142u reporta\u017cy ze wzgl\u0119du na wyst\u0119powanie okre\u015blonych cech styl\u00f3w funkcjonalnych. W konsekwencji przedstawia reporta\u017ce artystyczne, publicystyczne oraz naukowe.<\/p>\n

Teodoro Katinis<\/h2>\n

\"\" Definiowanie retoryki: \u201eDell\u2019arte oratoria\" Sperone Speroniego<\/em><\/strong><\/p>\n

Artyku\u0142 koncentruje si\u0119 na jednym z niewielkich traktat\u00f3w Sperone Speroniego, po\u015bwi\u0119conych retoryce \u2013 dziele zatytu\u0142owanym: O sztuce oratorskiej. Prezentuje jego osobliwo\u015bci, zar\u00f3wno stylistyczne, jak i tre\u015bciowe, kt\u00f3re czyni\u0105 z niego \u201esoczewk\u0119\u201d ca\u0142ej teorii retorycznej autora. \u0141\u0105cz\u0105c elementy zaczerpni\u0119te z tradycji klasycznej z oryginalno\u015bci\u0105 my\u015bli, Speroni podejmuje retoryczne \u0107wiczenie w obronie sztuki krasom\u00f3wczej. Tekst, najprawdopodobniej nieprzeznaczony dla szerszej publiczno\u015bci \u2013 na wskro\u015b specjalistyczny \u2013 ujawnia b\u0142\u0119dn\u0105 argumentacj\u0119 poprzednik\u00f3w i szuka skutecznych definicji \u201esztuki oratorskiej\u201d, aby obroni\u0107 j\u0105 przed krytykami.<\/p>\n

Aleksandra Paliczuk\u00a0<\/strong><\/h2>\n

\"\"<\/em> Mi\u0119dzy my\u015bleniem a dzia\u0142aniem jest m\u00f3wienie. Kilka refleksji na temat natury aktu mowy<\/em>
<\/strong><\/p>\n

Niniejsza praca bada jedno z g\u0142\u00f3wnych poj\u0119\u0107 j\u0119zykoznawstwa pragmatycznego, a mianowicie skupia si\u0119 na teorii akt\u00f3w mowy. Zajmuje si\u0119 relacj\u0105 mi\u0119dzy: my\u015bl\u0105, s\u0142owem i dzia\u0142aniem. Artyku\u0142 ma na celu ukazanie struktury j\u0119zyka i jego sk\u0142adnik\u00f3w poprzez idee r\u00f3\u017cnych szk\u00f3\u0142 j\u0119zykowych. Podejmuje pr\u00f3b\u0119 odpowiedzi na pytanie postawione w jednej z prac Johna L. Austina: Jak dzia\u0142a\u0107 s\u0142owami? (1955\/1962). Stara si\u0119 wyja\u015bni\u0107, w jaki spos\u00f3b ludzie rozumiej\u0105 pewne znaczenie pewnych s\u0142\u00f3w, wyra\u017ce\u0144 lub zda\u0144, nawet je\u015bli ich dos\u0142owne znaczenie r\u00f3\u017cni si\u0119 od zamierzonego. W artykule scharakteryzowano poj\u0119cie aktu mowy, r\u00f3wnie\u017c w nawi\u0105zaniu do wsp\u00f3\u0142czesnych mo\u017cliwo\u015bci komunikowania si\u0119 w \u015bwiecie wirtualnym, i wyja\u015bniono, dlaczego wi\u0105\u017ce si\u0119 ono z trzema wymienionymi poj\u0119ciami (my\u015bl, s\u0142owo i dzia\u0142anie). W rezultacie dowiadujemy si\u0119, \u017ce istnieje wiele z\u0142o\u017conych relacji dotycz\u0105cych r\u00f3\u017cnych ludzkich zdolno\u015bci i innych form aktywno\u015bci.<\/p>\n

Simone Guagnelli<\/h2>\n

\"\" Konkretno\u015b\u0107 jako procedura. Przyczynek do historii Memoria\u0142u<\/em><\/strong><\/p>\n

Artyku\u0142 w szerokim zakresie rekonstruuje histori\u0119 rosyjskiej organizacji pozarz\u0105dowej Memoria\u0142 \u2013 instytucji, kt\u00f3rej przyznano ostatnio pokojow\u0105 Nagrod\u0119 Nobla. Szkic obejmuje zarys jego los\u00f3w, od pocz\u0105tk\u00f3w lat osiemdziesi\u0105tych po czasy obecne. Autor pr\u00f3buje postawi\u0107 hipotez\u0119, \u017ce Memoria\u0142 to najwa\u017cniejszy ruch oporu w tradycji rosyjskiej i poradzieckiej. Dokumentuje to r\u00f3wnie\u017c za\u0142\u0105czona do tekstu wyczerpuj\u0105ca bibliografia. Artyku\u0142 uzyskuje szczeg\u00f3ln\u0105 rang\u0119 w obliczu rosyjskiej napa\u015bci na Ukrain\u0119. Dodatkowo, w tym ruchu wolno\u015bciowym, zamanifestowa\u0142y si\u0119 konkretne wsp\u00f3lne dzia\u0142anie nowej Europy, zw\u0142aszcza na wa\u017cnych polach pami\u0119ci historycznej i obrony praw obywatelskich.<\/p>\n

Pawe\u0142 Rogalski<\/h2>\n

\"\"<\/em> Zanim na Syberii nast\u0105pi odwil\u017c, jeszcze spadnie \u015bnieg. Przed czy po imperium? J\u0119drzej Morawiecki: \u201eSzuga. Krajobraz po imperium\". \u201eCzytelnik\u201d Warszawa 2022, s. 280
<\/strong><\/p>\n

Poprzez tekst krytyczny o \u201eSzudze. Krajobraz po imperium\u201d J. Morawieckiego staram si\u0119 zastanowi\u0107 i odpowiedzie\u0107 na pytania, czy Rosja nadal istnieje w XXI wieku w dyskursie imperialnym? i upad\u0142y mit, kt\u00f3ry nie jest ju\u017c zrujnowany i wyczerpany? A mo\u017ce imperium jest epizodem niezb\u0119dnym w historii, aby zr\u00f3wnowa\u017cy\u0107 si\u0142y w globalnym kryzysie. A mo\u017ce wojna na Ukrainie (2014 i 2022) nie jest \u201enowym-starym\u201d mordem za\u0142o\u017cycielskim cywilizacja wschodnia, wcielaj\u0105ca si\u0119 w model imperium rosyjskiego?Czy ideologia jako spoiwo, zamiast pozytywnie konstruowa\u0107 podmiotowo\u015b\u0107 wsp\u00f3lnoty, przyczynia si\u0119 do budowania nowego, niebezpiecznego fantazmatu imperium? docieraj\u0105c do miejsc opuszczonych i zatartych, gdzie napotkany podmiot ludzki generuje nie tylko zdarzenia i przygody, ale jest zapisem ideowych \u015blad\u00f3w pozostawionych na ciele i psychice.\u201d Jak Czes\u0142aw Niedzielsk napisa\u0142em: „We wszystkich odmianach prozy reporta\u017cowej to\u017csamo\u015b\u0107 podmiotu m\u00f3wi\u0105cego i autora (niezale\u017cnie od formy reporta\u017cu) jest jedn\u0105 z podstawowych przes\u0142anek okre\u015blaj\u0105cych dokument, ale przede wszystkim autentyczno\u015b\u0107 gatunku.\" ( Niedzielski 1966: 172<\/p>\n

\n<\/div><\/div><\/div><\/div><\/div><\/section>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"categories":[183,2763,2773],"tags":[],"class_list":["post-3816","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-abstrakty","category-nr-1-5-2023","category-reportaz","clearfix"],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.fabrica.us.edu.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/3816","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.fabrica.us.edu.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.fabrica.us.edu.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.fabrica.us.edu.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.fabrica.us.edu.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=3816"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/www.fabrica.us.edu.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/3816\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":3818,"href":"https:\/\/www.fabrica.us.edu.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/3816\/revisions\/3818"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.fabrica.us.edu.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=3816"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.fabrica.us.edu.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=3816"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.fabrica.us.edu.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=3816"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}