{"id":4084,"date":"2023-09-24T11:17:43","date_gmt":"2023-09-24T09:17:43","guid":{"rendered":"https:\/\/www.fabrica.us.edu.pl\/?p=4084"},"modified":"2023-09-24T11:18:14","modified_gmt":"2023-09-24T09:18:14","slug":"abstrakty-nr-2-6-2023","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.fabrica.us.edu.pl\/?p=4084","title":{"rendered":"Abstrakty, nr 2 (6) 2023"},"content":{"rendered":"
<\/p>\n

Antonio Sciacovelli<\/h2>\n

\"\"<\/em><\/strong> Dwa \u201cM\u201d na P\u00f3\u0142nocy: Montanelli i Malaparte w Finlandii<\/strong><\/em><\/p>\n

Indro Montanelli (1909\u20132001) i Curzio Malaparte (1898\u20131957) przebywali w Finlandii w latach drugiej wojny \u015bwiatowej, jako pierwsi \u015bwiadkowie \u201ewojny zimowej\u201d toczonej przez Finlandi\u0119 ze Zwi\u0105zkiem Radzieckim, z czego drugi reporter stacjonowa\u0142 tam w latach \u201ewojny o kontynuacj\u0119\u201d, kiedy to trwa\u0142y dzia\u0142ania wojenne mi\u0119dzy obydwoma krajami w bardziej z\u0142o\u017conym obrazie kolejnej fazy konfliktu, czyli po ataku Niemiec na Zwi\u0105zek Radziecki. Wi\u0119kszo\u015b\u0107 ich korespondencji i adnotacji, zebranych w du\u017cych ilo\u015bciach, natychmiast sta\u0142a si\u0119 dla wielu czytelnik\u00f3w przedstawieniem P\u00f3\u0142nocy, na kt\u00f3rej toczy si\u0119 nier\u00f3wne starcie mi\u0119dzy ma\u0142\u0105, ale dobrze przygotowan\u0105 armi\u0105 Finlandii (Dawidem) a bardzo licznymi szeregami Armii Czerwonej (Goliatem). W tym artykule Autor stara si\u0119 zaprezentowa\u0107, na podstawie analizy pism dw\u00f3ch reporter\u00f3w, w jaki spos\u00f3b ich obrazy Fin\u00f3w, samej Finlandii, i szczeg\u00f3lnej sytuacji geopolitycznej tamtych lat, zosta\u0142y przekazane w\u0142oskim czytelnikom w \u201eopowie\u015bci\u201d o wydarzeniach wojennych.<\/p>\n

Simone Guagnelli<\/h2>\n

\"\" Tommaso Fiore \u2013 wra\u017cenia polskie z 1953 roku<\/em><\/strong><\/p>\n

Autor artyku\u0142u przedstawia niepublikowany tekst Tommaso Fiore, kt\u00f3ry pos\u0142u\u017cy\u0142 jako materia\u0142 do serii konferencji po\u015bwi\u0119conych Polsce, kt\u00f3re odby\u0142y si\u0119 we W\u0142oszech w latach 1953\u20131954, po jego podr\u00f3\u017cy w 1953 roku, z kt\u00f3rej pochodzi p\u00f3\u017aniejsza, w\u0142a\u015bciwa publikacja ksi\u0105\u017ckowa I corvi scherzano a Varsavia (Kruki \u017cartuj\u0105 w Warszawie). Dokument przedstawia w syntetycznej formie wszystkie w\u0105tki i wra\u017cenia, jakie wywar\u0142y wp\u0142yw na reporta\u017cyst\u0119 z P\u00f3\u0142wyspu Apeni\u0144skiego. Dodatkowo, otrzymujemy ciekawe zestawienie \u2013 odbudowuj\u0105cej si\u0119 po kl\u0119sce II wojny \u015bwiatowej Polski, por\u00f3wnywanej z losami powojennej Italii.<\/p>\n

Iryna Shylnikova<\/h2>\n

\"\" Mi\u0119dzy reporta\u017cem a pami\u0119tnikiem zbiorowym. Proza dokumentalna Swiet\u0142any Aleksijewicz <\/em><\/strong><\/p>\n

Niniejszy esej ma na celu analiz\u0119 tw\u00f3rczo\u015bci Swiet\u0142any Aleksijewicz jako najpe\u0142niejszego wyrazu prozy dokumentalnej, czyli narracji hybrydowej z formami reporta\u017cu i pami\u0119tnika zbiorowego. Ten nurt narracyjny w pe\u0142ni rozwin\u0105\u0142 si\u0119 w literaturze sowieckiej w latach siedemdziesi\u0105tych i charakteryzuje si\u0119 przeniesieniem przez autora s\u0142owa na bezpo\u015brednich \u015bwiadk\u00f3w rozgrywaj\u0105cych si\u0119 wydarze\u0144. Diachroniczne studium prozy dokumentalnej pozwala zrekonstruowa\u0107 metod\u0119 artystyczn\u0105 Swiet\u0142any Aleksijewicz, wyja\u015bniaj\u0105c jednocze\u015bnie, w jaki spos\u00f3b odwo\u0142anie si\u0119 do \u017cywych \u015bwiadectw, dotycz\u0105cych rzeczywistych fakt\u00f3w, mo\u017ce przekszta\u0142ci\u0107 si\u0119 w zjawisko estetyczne. Szczeg\u00f3lny nacisk zostanie po\u0142o\u017cony na pr\u00f3b\u0119 rekonstrukcji struktury reporta\u017cu Czasy secondhand.<\/p>\n

Magdalena Horodecka<\/h2>\n

\"\" Transparentno\u015b\u0107, refleksyjno\u015b\u0107, dialog. Lampedusa wobec migracji w \u201eWielkim przyp\u0142ywie\" Jaros\u0142awa Miko\u0142ajewskiego<\/em><\/strong><\/p>\n

Artyku\u0142 proponuje analiz\u0119 reporta\u017cu Jaros\u0142awa Miko\u0142ajewskiego, Wielki przyp\u0142yw (2015). Autorka sytuuje t\u0119 proz\u0119 reporta\u017cow\u0105 w perspektywie bada\u0144 nad literackim dziennikarstwem. St\u0105d wa\u017cnymi kategoriami badawczymi staj\u0105 si\u0119 tu kwestie narz\u0119dzi reporterskiego poznania, ze szczeg\u00f3lnym uwzgl\u0119dnieniem transparentno\u015bci dyskursu. Rozwa\u017cania dotycz\u0105 tak\u017ce etycznej perspektywy opisu problemu uchod\u017actwa na Lampedusie oraz portret\u00f3w pomagaj\u0105cych W\u0142och\u00f3w, kt\u00f3re proponuje Miko\u0142ajewski. Istotn\u0105 cz\u0119\u015bci\u0105 jego perspektywy narracyjnej i epistemologicznej staje si\u0119 rozmowa z bezpo\u015brednimi \u015bwiadkami zdarze\u0144 i refleksyjno\u015b\u0107, kt\u00f3r\u0105 silnie wzbudza pejza\u017c wyspy.<\/p>\n

Monika Wiszniowska<\/h2>\n

\"\" Etyka i polityka. O tw\u00f3rczo\u015bci Paw\u0142a Smole\u0144skiego <\/em><\/strong><\/p>\n

Artyku\u0142 jest pr\u00f3b\u0105 przyjrzenia si\u0119 tw\u00f3rczo\u015bci Paw\u0142a Smole\u0144skiego. Jest reporterem, publicyst\u0105, a od 1989 roku dziennikarzem \u201eGazety Wyborczej\u201d. Jest autorem wielu ksi\u0105\u017cek zar\u00f3wno o tematyce polskiej jak i mi\u0119dzynarodowej, uwa\u017cany za najwa\u017cniejszego polskiego prozaika od spraw izraelskich i Bliskiego Wschodu. W tek\u015bcie pokazuj\u0119 autora reporta\u017cy jakby w dw\u00f3ch rolach, odpowiednio ukonkretnianych na dw\u00f3ch p\u0142aszczyznach tekstu. Pierwsza to rola pisarza spo\u0142ecznego i politycznego realizowana w warstwie tekstu, w kt\u00f3rej autor opowiada czytelnikowi o \u015bwiecie, korzystaj\u0105c z dost\u0119pnej wiedzy stara si\u0119 by\u0107 znawc\u0105, ekspertem, kim\u015b w rodzaju przewodnika po nieznanym fragmencie \u015bwiata. Pr\u00f3buje go rozumie\u0107, rozja\u015bni\u0107 i wyt\u0142umaczy\u0107 zjawiska w nim wyst\u0119puj\u0105ce. W przypadku ksi\u0105\u017cek Paw\u0142a Smole\u0144skiego, nie chodzi o jawn\u0105 manifestacj\u0119 w\u0142asnej ideologii ale o zas\u00f3b pogl\u0105d\u00f3w, kt\u00f3re wp\u0142ywaj\u0105 na kszta\u0142t tekstu. Dostrzec je mo\u017cemy zar\u00f3wno w tych nielicznych partiach, gdzie poznajemy spos\u00f3b my\u015blenia czy dzia\u0142ania narratora ale przede wszystkim w g\u0142\u0119bszych pok\u0142adach narracji, gdzie ods\u0142ania si\u0119 spos\u00f3b my\u015blenia Smole\u0144skiego o \u015bwiecie. Druga rola to pisarz-humanista, kt\u00f3ry nie widzi mo\u017cliwo\u015bci opowiedzenia o jakichkolwiek skomplikowanych wydarzeniach naszej wsp\u00f3\u0142czesno\u015bci bez skupienia si\u0119 na pojedynczych, ludzkich losach. Ws\u0142uchuje si\u0119 w opowie\u015bci swoich bohater\u00f3w, kt\u00f3rzy przekazuj\u0105 mu to, co prze\u017cyli ale tak\u017ce ods\u0142aniaj\u0105 w\u0142asny spos\u00f3b my\u015blenia. W reporta\u017cach Smole\u0144skiego, nie tylko z reszt\u0105 tych dotycz\u0105cych Bliskiego Wschodu, wpisany jest projekt etyczny, kt\u00f3rego punkt odniesienia stanowi\u0105 warto\u015bci europejskie: racjonalizm i antropocentryczna perspektywa \u015bwiatopogl\u0105dowa. Obie role dope\u0142niaj\u0105 si\u0119 w tw\u00f3rczo\u015bci autora kreuj\u0105c oryginalny idiom pisarski.<\/p>\n

Alessandro Ajres<\/h2>\n

\"\" Wsp\u00f3\u0142czesne reporta\u017ce z po\u0142udnia W\u0142och: Dariusz Czaja, Jaros\u0142aw Miko\u0142ajewski i Pawe\u0142 Smole\u0144ski<\/em><\/strong><\/p>\n

W ci\u0105gu ostatnich kilku lat polskie wydawnictwo \u201eCzarne\u201d, specjalizuj\u0105ce si\u0119 w literaturze reporta\u017cowej i non-fiction, opublikowa\u0142o kilka tekst\u00f3w dotycz\u0105cych W\u0142och. Najbardziej oczywistym elementem, kt\u00f3ry je \u0142\u0105czy, jest niew\u0105tpliwie obszar kraju, na kt\u00f3rym koncentruj\u0105 si\u0119 Autorzy tych ksi\u0105\u017cek, kt\u00f3ry mogliby\u015bmy (w du\u017cym stopniu) okre\u015bli\u0107 jako po\u0142udnie P\u00f3\u0142wyspu Apeni\u0144skiego. Po latach przelotnych spojrze\u0144 polskich turyst\u00f3w i artyst\u00f3w na \u201enasze\u201d Po\u0142udnie, nagle staje si\u0119 ono \u017ar\u00f3d\u0142em g\u0142\u0119bokich refleksji spo\u0142eczno-kulturowych, a tak\u017ce punktem odniesienia do odczytywania bie\u017c\u0105cych wydarze\u0144. W niniejszym tek\u015bcie om\u00f3wiono przyczyny tej zmiany w podej\u015bciu do po\u0142udniowych W\u0142och, wychodz\u0105c od tekstu Dariusza Czai oraz (pisanego na cztery r\u0119ce) reporta\u017cu Jaros\u0142awa Miko\u0142ajewskiego i Paw\u0142a Smole\u0144skiego.<\/p>\n

Aleksandra \u0141asi\u0144ska<\/h2>\n

\"\"<\/em> Podw\u00f3jny portret Innej. Wizerunek kobiety w \u201e\u017bycie zaczyna si\u0119 we W\u0142oszech\" Julii Blackburn
\n<\/strong><\/p>\n

In her article, Aleksandra \u0141asi\u0144ska analyses the manner of portraying the female Other in Julia\u2019s Blackburn book Thin Paths. Journeys in and around an Italian Mountain Village (\u017bycie zaczyna si\u0119 we W\u0142oszech). \u0141asi\u0144ska examines the techniques used by a newsperson to describe the female Other with the goal of illustrating specific methods, used in the text, of establishing relationships with characters. \u0141asi\u0144ska argues that Julia Blackburn is at once the protagonist and the female Other in her book.<\/p>\n

Giulia Kami\u0144ska Di Giannantonio<\/h2>\n

\"\" Mapa i mafia. O \u201eDrodze krajowej numer 106\" Antonia Talii
\n<\/em><\/strong><\/p>\n

Giulia Kami\u0144ska Di Giannantonio w swoim artykule pt.: „Mapa i mafia. O Drodze krajowej numer 106 Antonio Talii\" proponuje analiz\u0119 reporta\u017cowego tomu „Droga krajowa numer 106\". W swoim artykule rekonstruuje nie tylko obraz 'ndranghety (kalabryjskiej mafii), przedstawiony w reporta\u017cu, ale tak\u017ce samej Kalabrii – regionu z kt\u00f3rego wywodzi si\u0119 ta organizacja przest\u0119pcza, zamieszkuj\u0105cych j\u0105 ludzi, panuj\u0105cego tam pojmowania sakrum, a nawet wyst\u0119puj\u0105cych fenomen\u00f3w atmosferycznych.<\/p>\n

Katarzyna Kwapisz-Osadnik<\/h2>\n

\"\" To\u017csamo\u015b\u0107 zawieszona, czyli j\u0119zykowe formy poszukiwania i wyra\u017cania to\u017csamo\u015bci narodowej na przyk\u0142adzie j\u0119zyka w\u0142oskiego <\/em><\/strong><\/p>\n

Artyku\u0142 po\u015bwi\u0119cony jest refleksji nad to\u017csamo\u015bci\u0105 w\u0142osk\u0105 w obliczu zjednoczonych W\u0142och i standardyzacji j\u0119zyka w\u0142oskiego. Analiza j\u0119zykowych wyk\u0142adnik\u00f3w wyra\u017cania podmiotu wypowiedzi w kontek\u015bcie bada\u0144 nad podmiotowo\u015bci\u0105, subiektywno\u015bci\u0105 i nad j\u0119zykowym obrazem \u015bwiata ma doprowadzi\u0107 do odpowiedzi na pytanie o wsp\u00f3\u0142czesn\u0105 w\u0142osk\u0105 to\u017csamo\u015b\u0107 narodow\u0105. Materia\u0142 badawczy pochodzi z jednej strony z portali internetowych, kt\u00f3rych u\u017cytkownicy, spontanicznie m\u00f3wi\u0105c o sobie, balansuj\u0105 mi\u0119dzy przynale\u017cno\u015bci\u0105 w\u0142osk\u0105 a przynale\u017cno\u015bci\u0105 lokaln\u0105, tj. mi\u0119dzy ja W\u0142och a ja Piemontczyk; z drugiej strony teksty prasowe online, skierowane do wszystkich W\u0142och\u00f3w, maj\u0105 zweryfikowa\u0107 to\u017csamo\u015b\u0107 w\u0142osk\u0105. Pod\u0105\u017caj\u0105c tropem j\u0119zykowych wyk\u0142adnik\u00f3w wyra\u017caj\u0105cych to\u017csamo\u015b\u0107 w obu typach tekst\u00f3w okazuje si\u0119, \u017ce to\u017csamo\u015b\u0107 w\u0142oska pozostaje zawieszona na rzecz to\u017csamo\u015bci lokalnych zanurzonych w odr\u0119bnych historiach i kulturach region\u00f3w oraz w r\u00f3\u017cnych wariantach j\u0119zykowych.<\/p>\n

Giulia Dell\u2019Aquila<\/h2>\n

\"\" \u00abD\u2019occulte terre altro emispero\u00bb: podr\u00f3\u017c i podb\u00f3j w siedemnastowiecznej poezji epickiej<\/em><\/strong><\/p>\n

Od ko\u0144ca XVI wieku do pierwszej po\u0142owy XVII wieku upowszechni\u0142a si\u0119 epicka tw\u00f3rczo\u015b\u0107 po\u015bwi\u0119cona kwestii odkrywania i podboju Ameryki. Obyczaje i tradycje rdzennych lud\u00f3w oraz fascynuj\u0105ca przyroda tych nietkni\u0119tych cywilizacj\u0105 miejsc, przybli\u017caj\u0105 europejskiemu czytelnikowi serie transoceanicznych utwor\u00f3w, kt\u00f3re koresponduj\u0105 z typowym dla XVII wieku pragnieniem wiedzy i egzotyki. Mo\u017cna zatem przyj\u0105\u0107, \u017ce \u201eepika ameryka\u0144ska\u201d utrwala stereotypy zwi\u0105zane z etniczno\u015bci\u0105 i dobrze oddaje ducha XVII wieku, o\u017cywianego popularnym i \u015bmia\u0142ym projektem rewolucji w ka\u017cdej dziedzinie wiedzy.<\/p>\n

Anna Mezzina<\/h2>\n

\"\"<\/em> Ezio Mauro i jego bezimienny pisarz
\n<\/strong><\/p>\n

Niniejsza recenzja dotyczy najnowszej powie\u015bci w\u0142oskiego dziennikarza i by\u0142ego redaktora naczelnego la Repubblica Ezio Mauro, Lo scrittore senza nome: processo alla letteratura (2021). Fabu\u0142a obraca si\u0119 wok\u00f3\u0142 wydarze\u0144 poprzedzaj\u0105cych i nast\u0119puj\u0105cych po aresztowaniu i procesie rosyjskich autor\u00f3w Andrieja Siniawskiego i Yulii Daniela. Jednak od samego pocz\u0105tku czytelnik jest \u015bwiadomy postaci, wok\u00f3\u0142 kt\u00f3rej \u201ekr\u0105\u017cy\u201d ca\u0142a historia: Yulii Daniela. Aby przedstawi\u0107 materia\u0142 fabularny, autor pisze powie\u015b\u0107 dziennikarsk\u0105, b\u0119d\u0105c\u0105 wariacj\u0105 na temat tradycyjnych gatunk\u00f3w literackich, \u0142\u0105cz\u0105c\u0105 elementy fikcyjne i niefikcjonalne.<\/p>\n

\n<\/div><\/div><\/div><\/div><\/div><\/section>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"categories":[183,3338,3344],"tags":[],"class_list":["post-4084","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-abstrakty","category-nr-2-6-2023","category-proza-podrozna-i-literatura-non-fiction","clearfix"],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.fabrica.us.edu.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/4084","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.fabrica.us.edu.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.fabrica.us.edu.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.fabrica.us.edu.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.fabrica.us.edu.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=4084"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/www.fabrica.us.edu.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/4084\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":4086,"href":"https:\/\/www.fabrica.us.edu.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/4084\/revisions\/4086"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.fabrica.us.edu.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=4084"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.fabrica.us.edu.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=4084"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.fabrica.us.edu.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=4084"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}